بهترین زمان آبیاری درختان میوه در بهار چه موقع است؟

در سال‌های اخیر، هم مرطوب ‌ترین و هم خشک‌ ترین سال‌های ثبت شده را تجربه کرده‌ایم. بارندگی ناهموار می تواند باعث تنش گیاه در طول دوره های رشد بحرانی شود که هم بر بهره وری محصول و هم بر کیفیت محصول تأثیر می گذارد. بیشتر محصولات باغی برای به حداقل رساندن تنش گیاه به آبیاری نیاز دارند. با دانستن بهترین زمان آبیاری درختان میوه در بهار می تواند عملکرد و کیفیت اکثر محصولات باغی را در بیشتر سال ها افزایش داد. آبیاری اغلب به دلیل توزیع نابرابر بارندگی در طول سال، به ویژه در دوره های رشد بحرانی ، ضروری است.

 در بهار، ماه پس از شکوفه کامل، زمانی است که سریع ترین تقسیم سلولی در میوه اتفاق می افتد. دریافت مقدار مناسب آب در این زمان برای اندازه و کیفیت میوه نهایی بسیار مهم می باشد بهترین زمان آبیاری درختان میوه است.

برای میوه‌های هسته‌دار، به‌ویژه، مرحله تورم نهایی میوه که تقریباً دو تا سه هفته قبل از برداشت اتفاق می‌افتد، مهمترین زمان آبیاری برای تولید میوه است.

 در این مرحله، باید مراقب بود تا از آب اضافی که می‌تواند منجر به ترک خوردن یا شکافتن میوه‌ها و غیرقابل فروش شدن آنها است، جلوگیری شود ( برای مثال درگیلاس شیرین).

بهترین زمان آبیاری درختان میوه نه تنها عملکرد، اندازه میوه و کیفیت میوه را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند طول عمر درختان را افزایش دهد و رشد درخت و فتوسنتز را بهبود بخشد.  با اینکه که آبیاری مناسب یکی از اجزای ضروری مراقبت از درختان بهاری است، اما تنها یکی از چندین مرحله به هم پیوسته است که باغداران باید برای ارتقای سلامت و رشد درختان خود انجام دهند. زمان های خاصی در طول فصل رشد وجود دارد که کمبود آب می تواند برای تولید میوه مضر باشد.

آب مورد استفاده برای آبیاری می تواند از یک منبع یا ترکیبی از منابع تامین شود. در برخی باغات سیستم های آبیاری از آب های سطحی یا زیرزمینی تصفیه نشده استفاده می کنند.

بعد از به نتیجه رسیدن در مورد مناسب ترین منبع آب ، باید تصمیم بگیرید که چه زمانی آبیاری کنید، چه مقدار آب مصرف کنید و چگونه از تجهیزات استفاده و نگهداری کنید. سیستم های آبیاری باید طوری طراحی شوند که اطمینان حاصل شود که هم تامین آب و هم سیستم آبیاری می توانند پیک تقاضا به آب را تامین کنند.

عمق ریشه گیاه، توسعه تاج پوشش، عادات رشد و نیاز به مواد مغذی در یک اقلیم معین تا حد زیادی برنامه آبیاری را تعیین می کند. ویژگی های نفوذ خاک، حداکثر میزان مصرف آب را تعیین می کند.

آب مصرفی درختان میوه در طول فصل های مختلف، متفاوت خواهد بود، بنابراین پرورش دهندگان باید برای اطمینان از اینکه محصول دارای مقدار کافی آب در دسترس است روشی را پیدا کنند.

 روش‌های مختلفی برای تعیین زمان آبیاری استفاده می‌شود و برخی از این روش‌ها از سایر روش‌ها قابل اعتمادتر هستند. زمانی که درختان علائم کمبود آب مانند پژمردگی را نشان می دهند، تحت تنش قرار گرفته و رشد آنها کند شده است. آبیاری در این مرحله ممکن است محصول را نجات دهد، اما تولید میوه در این حالت کم شده است.

آبیاری باید زمانی آغاز شود که رطوبت خاک ذخیره شده به 50 درصد ظرفیت موجود برسد وگرنه گیاهان دچار تنش می شوند. میزان رطوبت باید به طور دوره ای اندازه گیری شود تا برآورد مصرف آب و کاهش رطوبت را تأیید کند.

بهترین زمان برای آبیاری درختان میوه در بهار صبح یا عصر است( یک بار در هفته)، بنابراین ریشه ها فرصت جذب بیشتر آب را دارند.

نحوه آبیاری درختان میوه به صورت ذیل است:

به محض اینکه نهال را در زمین کاشتید آبیاری کنید. اجازه دهید آب خیس بخورد، سپس دوباره آبیاری کنید تا خاک کاملا مرطوب شود.

نهال ها را روزانه یا یک روز در میان آبیاری کنید. ریشه هایی که اخیراً کاشته شده اند رطوبت را از یک منطقه کوچک جذب می کنند تا زمانی که شروع به رشد کنند.

درختان میوه تازه کاشته شده معمولاً باید هفته ای یک بار در طول فصل رشد (بهار – پاییز) آبیاری شوند. آنها ممکن است در دوره های بسیار گرم یا اگر در ماه های تابستان کاشته شوند به آبیاری مکرر نیاز داشته باشند. بهتر است در غروب یا صبح زود که آفتاب طلوع نمی کند آبیاری شود. این امر تبخیر را به دلیل دمای بالا کاهش می دهد و به شما کمک می کند از هر آبیاری بیشتر بهره ببرید.

 درختان میوه ای که در ظروف رشد می کنند به آبیاری مکرر نیاز دارند.

در طول فصل خواب که برگ ها از درختان جدا می شوند، درخت تازه کاشته شده شما به آب بسیار کمتری نیاز دارد.

دلیل آبیاری مداوم و سریع درختان تازه کاشته شده این است  که از تنش آبی جلوگیری شود و این امر به ویژه در مورد درختان بزرگتر و زمانی که دما در حین کاشت یا بلافاصله پس از کاشت بالا باشد بسیار مهم است.

باغداران سعی می کنند رشد درخت را در چند سال اول به حداکثر برسانند تا از رشد تاج و سایه انداز آن قبل از شروع تولید میوه اطمینان حاصل کنند (در برخی موارد یک الی دو سال زمان نیاز است)، بنابراین آبیاری دقیق مهم است. درختان جوان برای دستیابی به بیشترین پتانسیل رشد نیاز به تامین آب ثابت دارند. ولی در نهایت نحوه آبیاری نهال تازه کاشته شده هر درختی مفاوت است و باید قبل از کاشت اطلاعات دقیقی در مورد هر نهال داشته باشید.

بهترین روش برای آبیاری درختان چندین ساله و بزرگ تر این است که آبیاری بین تنه ی درخت تا سایه انداز درخت ( فاصله بین تنه درخت تا جایی که سایه درخت به آنجا می افتد) انجام شود.

در تابستان نیز بهترین زمان روز برای آبیاری صبح زود است. آبیاری در طول روز می تواند خطر ابتلا به بیماری را افزایش دهد. اگر نمی توانید صبح زود آبیاری کنید، اواخر غروب آبیاری کنید، به خصوص قبل از روزهایی که پیش بینی می شود دماهای بسیار بحرانی داشته باشد. در این حالت درختان این فرصت را دارند که رطوبت خود را در ساعاتی که تحت فشار دمای گرم نیستند، جبران کنند.

درطول گرمای بیش از حد، توصیه می کنیم که روال معمول آبیاری خود را دو برابر کنید. این بدان معناست که درختان جدید شما باید حداقل دو بار در هفته در طول گرما 15 گالن آب دریافت کنند، به این معنی که وقتی دمای هوا بیشتر بود هر سه تا چهار روز یک بار آبیاری عمیق لازم است.

شلیل، هلو و مرکبات به آب بیشتری وابسته هستند.  در سال هاای بسیار خشک، حذف اکثر یا همه میوه ها از درختان سیب، گلابی، هلو، شلیل، آلو و مرکبات می تواند به درختان کمک کند تا با استفاده از حدود 20 تا 30 درصد آب کمتر، زنده بمانند.

انتخاب سیستم آبیاری صحیح برای تحویل مقادیر مناسب آب در زمان های مورد نیاز ضروری است. کشاورزانی که به فکر بهترین روش آبیاری درختان میوه وخرید سیستم آبیاری برای باغات خود هستند باید عوامل زیادی را در نظر بگیرند.

• شرایط مربوط به خاک: نوع خاک، زهکشی، پتانسیل فرسایش، محل منابع برق، توپوگرافی (از جمله بالابرهای پمپاژ) و فاصله از منابع آب،
• شرایط مروبط به آب: آب مانند در دسترس بودن، کمیت، کیفیت، هزینه های توسعه یک منبع آب، و نیاز سالانه آب محصول،
• ملاحظات محصول مانند پتانسیل عملکرد، الزامات حفاظت از یخبندان، و اقدامات فرهنگی مربوط به کاشت، مدیریت آفات، و برداشت
• شرایط مربوط به  سیستم : مانند نوع منبع تغذیه، نیروی کار مورد نیاز و در دسترس بودن، و سرمایه اولیه و هزینه های عملیاتی سالانهبرای انتخاب بهترین روش آبیاری درختان میوه باید به این موارد توجه کرد :

آب ناکافی می تواند منجر به تنش درخت، جذب ناکافی مواد مغذی و رشد ساقه، کاهش اندازه و کیفیت میوه شود.

آب اضافی می تواند منجر به فرسایش، از دست دادن مواد مغذی به دلیل شسته شدن، هزینه های پمپاژ بالاتر، افزایش بیماری ریشه و اثرات نامطلوب محیطی(شسته شدن مواد شیمیایی و رفتن آن ها در نهرها و دیگر منابع آب های جاری) شوند.

خاک ترجیحی باغ یک خاک لومی شنی و پایدار است که دانه ای و متخلخل است و امکان حرکت خوب آب و هوا و ظرفیت مزرعه کافی (محتوای آب خاک) را فراهم می کند. هنگام در نظر گرفتن نوع سیستم آبیاری برای نصب، تعیین نوع خاک (های) در محل باغ شما مهم است.

پرورش دهندگان میوه درختی از دو نوع سیستم آبیاری استفاده می کنند:

آبیاری اسپری و قطره ای. هر دو سیستم آبیاری برای یک کاربرد معین مزایا و معایب خاص خود را دارند.

در این روش لوازم جانبی زیر خاک دفن می شوند و ابپاش در بالای زمین قرا می گیرد. این سیستم ها سیستم های پوشش کاملی هستند که آب را به کل درخت و کف باغ اعمال می کنند.

آبیاری قطره ای از لوله هایی همراه با قطره چکان برای رساندن مستقیم آب به درختان استفاده می کند. در عمل فقط حدود 40 تا 50 درصد از کف باغ خیس می شود. چون کل درخت را خیس نمی کنند، این روش به دلیل استفاده همزمان با کود  کاربرد آفت کش های معمولی را تسهیل می کنند.

سیستم‌های قطره‌ای کارآمدتر از سیستم‌های بارانی هستند، زیرا آب مستقیماً به خاک اعمال می‌شود، بنابراین آب کمتری در اثر تبخیر از دست می‌رود. در شرایط عملیاتی معمولی، سیستم‌های قطره‌ای حدود 95 درصد کارآمد هستند، در حالی که سیستم‌های آبپاش تنها حدود 70 درصد کارآمد هستند. راندمان مصرف آب یک عامل مهم در هنگام بررسی سیستم های آبیاری است و احتمالاً با محدودتر شدن دسترسی به آب اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.

هنگام آبیاری، آب را در پایه درخت بریزید و از خیس شدن برگها یا تنه درخت خودداری کنید. هنگام بررسی میزان آبیاری درختان میوه باید به چند نکته دیگر توجه کنید. اگر خاکی دارید که به خوبی زهکشی نمی کند، باید مراقب استفاده بیش از حد از آب باشید، زیرا این امر می تواند به طور ناخواسته ریشه درختان شما را آب کند و به آنها آسیب برساند.

عمل متعادل کننده آبیاری درختان در پاییز و زمستان مهم است. درختان مستقر باید در فصل پاییز ماهیانه دو تا سه بار و در فصل زمستان هر ماه یک بار آبیاری شوند.

اگر در این زمان درختان به درستی آبیاری نشود، ممکن است دچار استرس و آسیب خشکی شوند. با اینکه آبیاری درختان در پاییز مهم است، ممکن است مشخص نباشد که چه زمانی این کار را انجام دهید و باید زمان مناسب برای آبیاری را مشخص کنید.

آبیاری درختان را در اوایل پاییز تا زمانی که برگ درختان بریزد متوقف کنید. (این تغییر قابل توجه در درختان برگریز به عنوان یک شاخص مفید عمل می کند).

این توقف در آبیاری به درختان اجازه می دهد تا وارد مرحله انتقالی شوند. چیزی که در اینجا سعی می‌شود از آن اجتناب کنید، ایجاد جهش‌های رشد جدید است که در برابر زمستان مقاوم نیستند. اگر هوای سرد به طور ناگهانی به منطقه شما نفوذ کند، چنین رشد غیر مقاومی بیشتر آسیب می بیند.

در اواخر پاییز، پس از اینکه درختان خزان کننده برگ های خود را ریختند، درختان  را آبیاری عمیق دهید. این کار باید قبل از یخ زدن زمین انجام شود. اگر بخواهید تا یخ زدن زمین صبر کنید، خاک جامد یخ زده به عنوان یک مانع عمل می کند. این مانع از تراوش به موقع آب به مناطق ریشه درختان جلوگیری می کند.

معمولا اکثر درختان میوه و خزان پذیر در زمستان نیاز به آب ندارد. هنگامی که درختان میوه شما خواب هستند (یعنی برگ های آنها افتاده است)، معمولاً نیازی به آبیاری ندارند. چرا که مقدار زیادی آب از درخت از طریق برگها تبخیر می شود. هنگامی که این برگ ها می افتد، نیاز درخت به آب به شدت کاهش می یابد. ریشه ها هنوز در زمستان فعال هستند. اما معمولاً می توانند آب کافی از خاک برای انجام کار خود دریافت کنند. حتی درختان میوه جدیدی که در زمستان کاشته می شوند، معمولاً نیازی به آبیاری ندارند، مگر اینکه آنها را در شرایط خشکی بکارید.

اگر چه درختان در طول زمستان به خواب می روند، اما از شرایط سرد و خشک مصون نیستند. در شرایطی که  درختان تنش هوای سرد زمستان را تجربه می کنند، معمولاً کمبود آب است که بیشترین آسیب را به ان ها وارد می کند. رفتن به فصل زمستان با ریشه های خشک می تواند به معنای دردسر بزرگی برای درختان در بهار باشد.

دوره های طولانی و خشک بدون آب مکمل می تواند به سیستم ریشه آسیب برساند و درختان شما را از بین ببرد. اگرچه ممکن است در  این درختان طبیعی به نظر برسند، ولی درختانی که در زمستان ضعیف شده اند معمولاً در اواخر تابستان می میرند. باید در زمستان زمانی که دمای هوا بالای 4 درجه است و زمانی که پوشش برفی وجود ندارد  درختان را آبیاری کنید.  همجنین  درختان رادر اوایل روز آبیاری کنید، بنابراین گیاهان وقت دارند تا قبل از کاهش دما در شب، آن را جذب کنند.

آب هم برای درخت و هم برای خاک مانند یک عایق عمل می کند. خاکی که مرطوب بماند گرمتر خواهد بود. به همین ترتیب سلول های گیاهی که پر از آب هستند کمتر در معرض آسیب ناشی از سرما خواهند بود. درختانی که خواب هستند نیازی به آبیاری مکرر در طول فصل رشد ندارند. زمانی که پوشش برفی کم است و بارندگی کم است، برنامه ریزی کنید که درختان خود را یک تا دو بار در ماه آبیاری کنید تا زمانی که در بهار شروع به برگ زدن کنند.

درختان و درختچه ها باید در اوایل بهار کوددهی شوند و در صورت مساعد بودن شرایط برای رشد گیاه (یعنی درجه حرارت مناسب و رطوبت خاک) می توان در اوایل تابستان کودهای سبک به درختان داد.  از کود دهی درختان و درختچه های تحت فشار خشکسالی در ماه های تابستان خودداری کنید.

درختان را در خنک ترین قسمت های روز، مانند صبح زود یا اواخر عصر، به خصوص در هوای گرم تابستان کود دهید. همیشه کودها را به خوبی آبیاری کنید تا مواد مغذی در سطح خاک توزیع شود و از سوختن آن جلوگیری شود. ساده ترین و مقرون به صرفه ترین راه برای کود دهی درختان بزرگی که اطراف آنها را مالچ یا خاک برهنه احاطه کرده اند، پخش کود دانه ای روی سطح خاک است. پخش کود در ناحیه زیر درخت، از نزدیک تنه تا خط قطر (انتهای شاخه ها) است.

 موقع آبیاری درختان میوه به این نکته توجه کنید که آبیاری باید در وسیع ترین قسمت سایبان درخت انجام شود. برای پیدا کردن  قسمت قطره چکان، زیر درخت خود بایستید و به تاج آن نگاه کنید. طوری حرکت کنید که مستقیماً زیر لبه های بیرونی آن سایبان قرار بگیرید. اکنون روی بخشی از دایره ای که خط قطره چکان را تشکیل می دهد، ایستاده اید. بیشتر آبی که قرار است ریشه های درخت شما از زمین بیرون بکشد از این ناحیه و از ناحیه ای خارج از آن دورتر از درخت گرفته می شود.

 موقع آبیاری درختان میوه به این نکته توجه کنید که آبیاری باید در وسیع ترین قسمت سایبان درخت انجام شود. برای پیدا کردن  قسمت قطره چکان، زیر درخت خود بایستید و به تاج آن نگاه کنید. طوری حرکت کنید که مستقیماً زیر لبه های بیرونی آن سایبان قرار بگیرید. اکنون روی بخشی از دایره ای که خط قطره چکان را تشکیل می دهد، ایستاده اید.

بیشتر آبی که قرار است ریشه های درخت شما از زمین بیرون بکشد از این ناحیه و از ناحیه ای خارج از آن دورتر از درخت گرفته می شود.

به عبارت دیگر، افرادی که درختی را دقیقاً نزدیک تنه آن آب می دهند، از نحوه جذب آب توسط ریشه های درخت اطلاع دقیقی ندارند. ریشه‌های کوچک‌تر «تغذیه‌کننده» آن‌هایی هستند که بیشتر آب را از خاک می‌کشند و این ریشه‌های تغذیه‌کننده تمایل دارند از خط قطره‌ای بیرون بیایند..

 در انتها باید بیان کنیم آبیاری در زمان های کلیدی  و در مسافت مناسب درخت می تواند تفاوت زیادی در درختان شما ایجاد کند. با این حال، اگر شرایط واقعاً خشک باشد، ممکن است لازم باشد مقدار میوه‌ای را که در آن سال می‌روید کاهش دهید تا از درختان محافظت کنید.

• طراحی فضای سبز و محوطه سازی
• اصول طراحی فضای سبز چیست
• اجرای روف گاردن
• طراحی فضای سبز ویلا در شمال